Thursday, Sep 23rd

Last update10:36:22 AM GMT

Η Πολιτική Επιστήμη στα σχολεία

Η Πολιτική Επιστήμη στα σχολεία

 

Μακεδονία, Τετάρτη 2 Δεκεμβρίου 2009
του Ηλία Ι. Κουσκουβέλη
Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων


Τα τελευταία χρόνια μιλούμε για κρίση του πολιτικού συστήματος, της Δημοκρατίας, για αποστασιοποίηση των πολιτών και ειδικά των νέων από την πολιτική. Παρατηρούμε ότι οι νέοι προτιμούν είτε να είναι αδιάφοροι, είτε να εκφράζονται μέσω από ομαδοποιήσεις εκτός πολιτικής, είτε ακόμη να εκτρέπονται σε βίαιη και παραβατική συμπεριφορά. Αποστρέφονται την πολιτική και το πολιτικό σύστημα και επιλέγουν είτε να απέχουν, είτε να εναντιωθούν σ' αυτό. Το ερώτημα αν φταίει το πολιτικό σύστημα και η πολιτική που διαψεύδει τις προσδοκίες τους ή αν φταίνε οι ίδιοι που αποστασιοποιημένοι, αποσυρόμενοι ή ενάντιοι δεν συμβάλλουν, ώστε να αλλάξει η κατάσταση, μοιάζει με το ερώτημα για το αυγό και την κότα.

Η ευθύνη είναι αμοιβαία και αμφίδρομη. Μια τέτοια διαπίστωση καταδεικνύει την αλληλεξάρτηση στη σχέση πολιτών και πολιτικής. Αλληλεξάρτηση σημαίνει αμοιβαία κόστη και οφέλη. Ορθολογικά σκεπτόμενοι, λοιπόν, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε την κρίση θα πρέπει να ελαχιστοποιήσουμε τα κόστη και να αυξήσουμε τα οφέλη από τη σχέση πολιτών και πολιτικής. Θα πρέπει με άλλα λόγια η πολιτική να γίνει περισσότερο ωφέλιμη για τους πολίτες και οι πολίτες για την πολιτική. Απαραίτητη προϋπόθεση για μια τέτοια εξέλιξη αποτελεί η διαπαιδαγώγηση των πολιτών. Θα πρέπει οι πολίτες να γνωρίζουν τις αρχές τής πολιτικής, για να συμμετέχουν σ' αυτήν είτε ως άρχοντες είτε ως αρχόμενοι. Τούτο μας συμβουλεύει και ο Αριστοτέλης στα Πολιτικά. Γράφει:

«Και το σημαντικότερο για τη διατήρηση των πολιτευμάτων, που όλοι παραγνωρίζουν, είναι ότι οι πολίτες πρέπει να διαπαιδαγωγούνται με βάση τις αρχές του πολιτεύματος. Γιατί και οι χρησιμότεροι νόμοι, έστω κι αν ψηφίζονται απ' όλους τους πολίτες, δεν ωφελούν, αν οι πολίτες δεν είναι εθισμένοι και εκπαιδευμένοι σύμφωνα με τις πολιτειακές αρχές...»

Υπό τις παρούσες συνθήκες ο καλύτερος τρόπος πολιτικής διαπαιδαγώγησης των νέων είναι η διδασκαλία Αρχών της Πολιτικής Επιστήμης από ειδικούς πολιτικούς επιστήμονες στα σχολεία. Μπορεί να υπάρχουν μαθήματα, όπως η Πολιτική Αγωγή ή τα Στοιχεία Δημοκρατικού Πολιτεύματος σε μεγαλύτερες τάξεις, αλλά δεν τους αποδίδεται η δέουσα σημασία. Επιπλέον, μπορεί να διδάσκονται ο Αριστοτέλης, ο Θουκυδίδης, ο Πλάτων ή οι Διαφωτιστές, αλλά τούτο γίνεται είτε από την φιλολογική, είτε από την ιστορική πλευρά, που αν και χρήσιμες δεν μπορούν από μόνες τους να αναπτύξουν τις δεξιότητες του καλού πολίτη.

Η πολιτική θα πρέπει να προσεγγίζεται με γνώση, με αναλυτικό και κριτικό πνεύμα και για αυτό οι νέοι θα πρέπει να διδάσκονται τόσο αρχαία και σύγχρονη πολιτική θεωρία, όσο και σύγχρονα ζητήματα πολιτικής υπό την οπτική της Πολιτικής Επιστήμης. Χρειάζονται γνώσεις για το κράτος, τη Δημοκρατία, τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις, τις λειτουργίες, τις αρχές, του πολιτεύματος, τους θεσμούς, το κοινωνικό συμβόλαιο, τις διαφορετικές θεωρίες επί της πολιτικής, αλλά και για ζητήματα, όπως οι Διεθνείς Σχέσεις, η Διεθνής Πολιτική Οικονομία, η Ευρωπαϊκή Ένωση, που θα επιτρέψουν στους νέους να έχουν καλύτερη αντίληψη όχι μόνο της Ελληνικής, αλλά και της διεθνούς πολιτικής πραγματικότητας. Τούτο το έργο θα μπορέσει να επιτελέσει η εισαγωγή της Πολιτικής Επιστήμης στα σχολεία και η διδασκαλία της από ειδικούς πολιτικούς επιστήμονες.

Μόνο η γνώση μπορεί να θεραπεύσει τις παθογένειες του πολιτικού συστήματος, να γίνει ασπίδα στο λαϊκισμό, στην παραπληροφόρηση, στην προπαγάνδα, στην αποστασιοποίηση. Η γνώση θα οξύνει το ενδιαφέρον και το ενδιαφέρον θα ενθαρρύνει τη συμμετοχή. Ακόμη και εάν κάποιος επιλέξει να ακολουθήσει τις Φυσικές Επιστήμες, την Ιατρική, τις Καλές Τέχνες ή κάποιο άλλο τεχνικό επάγγελμα, θα πρέπει να γνωρίζει πώς να είναι καλός πολίτης, να ξέρει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, να αποκτήσει έναν ορθολογικό τρόπο σκέψης περί των πολιτικών ζητημάτων. Με τον ίδιο τρόπο και για τους ίδιους λόγους που αποκτούν τα παιδιά μας βασικές γνώσεις για τις επιστήμες, τη γλώσσα, τη λογοτεχνία, την οικονομία, θα πρέπει να αποκτήσουν και βασική γνώση για την πολιτική. Άλλωστε τούτη είναι η διαδικασία που απαιτεί τη συνδρομή όλων για να μπορέσει η κοινωνία να επιτύχει την ευημερία και θα πρέπει να κατέχουμε τις απαραίτητες γνώσεις για να την προσφέρουμε.

Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 06 Ιούνιος 2012 13:28
You are here Άρθρα Γνώμης Κουσκουβέλης - Παιδεία Η Πολιτική Επιστήμη στα σχολεία