Saturday, Nov 27th

Last update10:36:22 AM GMT

Χρηστή διακυβέρνηση και οικονομική κρίση

Χρηστή διακυβέρνηση και οικονομική κρίση

 

του Ηλία Ι. Κουσκουβέλη
Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων
Μακεδονία της Κυριακής, 29.03.2009

 

Η παγκόσμια οικονομική κρίση μάς θέτει ενώπιον της αέναα ζητούμενης ισορροπίας ανάμεσα στο άτομο, την αγορά και την κοινωνία (κράτος).  Πιο πιεστικά, όμως, μας θέτει ενώπιον της ανάγκης για χρηστή διακυβέρνηση και προ των ευθυνών μας για αυτή.  Τι είναι όμως χρηστή διακυβέρνηση και ποιος ο ρόλος των πολιτών σ’αυτήν;

Η χρηστή διακυβέρνηση είναι αποτελεσματική, χωρίς ωστόσο να ξεχνά τις ανάγκες του πολίτη.  Είναι αυτή που καταφέρνει να εξισορροπήσει την Ελευθερία με την Ισότητα και την Αδερφοσύνη, αντιμετωπίζοντας, όμως, την πολιτική με ρεαλισμό και στοχεύοντας στο εφικτό, με τελικό σκοπό την ευτυχία της κοινωνίας.

Η παραπάνω εξισορρόπηση προφανώς δεν έχει επιτευχθεί.  Η παγκόσμια οικονομική κρίση το αποδεικνύει και από παντού λαμβάνουμε μηνύματα ότι βρισκόμαστε σε αδιέξοδο.  Τα διαφορετικά κοινωνικά συστήματα, τα διαφορετικά μοντέλα δημοκρατίας, οι διαφορετικοί καπιταλισμοί που αναπτύχθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες στο κομμάτι του κόσμου που ονομάζουμε Δύση δεν κατόρθωσαν να φτάσουν στη χρηστή διακυβέρνηση.  Άρα, παραμένει ζητούμενο.

Στη χρηστή διακυβέρνηση πρέπει να βρούμε τις ισορροπίες ανάμεσα στο άτομο, στην αγορά και την κοινωνία (κράτος).  Πρέπει να αφήσουμε ελεύθερο το άτομο.  Πρέπει, να αφήσουμε ελεύθερη την αγορά.  Πρέπει όμως και να προστατεύσουμε την κοινωνία και τη συνοχή της.

Η χρηστή διακυβέρνηση είναι εκείνη που εγγυάται συνθήκες ελευθερίας.  Συγχρόνως είναι σε θέση να διορθώνει τις κοινωνικές ανισότητες που προκύπτουν.  Κι αυτό το πετυχαίνει μέσω του ετέρου θεμελίου λίθου της που είναι η διανεμητική δικαιοσύνη.

Φυσικά, η αποτελεσματικότητα είναι υπόθεση του κράτους, που διαθέτει και το συγκριτικό πλεονέκτημα της ισχύος.  Σ’ ένα κοινωνικό κράτος, όμως, η δικαιοσύνη οφείλει να εκπορεύεται και να διαφυλάσσεται από την κοινωνία πολιτών.  Ας το σκεφτούμε.  Στη βάση των θεωριών του κοινωνικού συμβολαίου, όλα τα οφέλη μας απορρέουν από την ίδια την κοινωνία.  Άρα η κοινωνία (εμείς), για να διατηρηθεί, έχει υποχρέωση και δικαίωμα να προστατέψει και να λάβει υπόψη της το πώς θα γίνει η διανομή των οφελών, ιδιαίτερα σε σχέση με τους πιο αδύνατους.

Αυτή, η ισχυρή, δραστήρια και παρεμβατική κοινωνία πολιτών δεν σημαίνει ότι τα άτομα παραδίδουν την ανεξαρτησία τους στο σύνολο.  Στο πλαίσιο ενός συντεταγμένου συνόλου πολιτικών και οικονομικών θεσμών που επιτρέπουν την ανεξαρτησία τού ατόμου, η ανεξαρτησία είναι αποτέλεσμα της ίδιας της κοινωνικής υπόστασης του ατόμου.  Δηλαδή, ελεύθεροι και ανεξάρτητοι είμαστε μόνο μέσα στην κοινωνία ή επειδή υπάρχει η κοινωνία.  Εξαρτιόμαστε απ’ αυτήν και για αγαθά και για τις απαραίτητες σχέσεις που θα μας οδηγήσουν και θα διασφαλίσουν την ανεξαρτησία μας, την ελευθερία μας.  Γι’ αυτό είμαστε και υποχρεωμένοι απέναντί της.  Γι’ αυτό και η κοινωνία δικαιούται να μας επιβάλλει υποχρεώσεις.

Η παγκόσμια οικονομική κρίση και η κρίση ευτυχίας της κοινωνίας αποδεικνύουν ότι από το ρόλο της κοινωνίας πολιτών, από τη χρηστή διακυβέρνηση και τη δικαιοσύνη εξαρτάται η ίδια η επιβίωσή μας.  Και επειδή η οικονομία δεν θα σταματήσει να λειτουργεί και να οδηγεί σε πολιτικά και κοινωνικά αδιέξοδα, η επιστροφή στην πολιτική και οι όποιες πολιτικές αυτή σηματοδοτήσει θα πρέπει να λάβουν υπόψη αυτές τις παραμέτρους.

Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 06 Ιούνιος 2012 13:26
You are here Άρθρα Γνώμης Κουσκουβέλης - Ελλάδα Χρηστή διακυβέρνηση και οικονομική κρίση